სპარსულ ენაზე თარგმნა
ირანისტიკა და სპარსული ენის თარჯიმანი სასამართლო პროცესზე
აკადემიური დიალოგი ცივილიზაციათა გზაჯვარედინზე
საქართველოსა და ირანის ისლამურ რესპუბლიკას შორის არსებული მრავალსაუკუნოვანი ისტორიული, კულტურული და ეკონომიკური კავშირები ქმნის მყარ საფუძველს ირანისტიკის, როგორც აკადემიური დისციპლინის, განვითარებისთვის. ირანის ისლამური რესპუბლიკა, რომელიც მდებარეობს ახლო აღმოსავლეთის გულში წარმოადგენს აღმოსავლეთ-დასავლეთის კულტურული, ინტელექტუალური და პოლიტიკური მოვლენების უმნიშვნელოვანეს გზაჯვარედინს. სწორედ ამ რეგიონული და გლობალური მნიშვნელობით არის განპირობებული საქართველოში ირანული კვლევების – ირანისტიკის – ღრმა და ინსტიტუციონალიზებული შესწავლის აუცილებლობა.
სპარსული ენა – პოეზიის, მეცნიერებისა და თარგმანის ენა
სპარსული ენა, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში პოეზიის, მეცნიერების, რელიგიისა და მისტიციზმის ენად ითვლებოდა, მსოფლიო კულტურას ლიტერატურისა და ხელოვნების რჩეულ შედევრებს აჩუქებს. როგორც იოანე ბატონიშვილი აღნიშნავდა: „სპარსული მუსაიფობასა და ალერს-სიტყვაობასა შინა და ლექსებშიც ქებულია და ტკბილად მოსასმენი“. ეს პოეტური და ინტელექტუალური სიმდიდრე ხსნის კარს ირანული ცივილიზაციის ინტელექტუალური და კულტურული მემკვიდრეობის გასაცნობად. სპარსული ენისა და ლიტერატურის შესწავლა გულისხმობს არა მხოლოდ ლინგვისტურ კომპეტენციას, არამედ კულტურათა ურთიერთგაგების გაღრმავებას, რაც თანამედროვე გლობალურ სამყაროში გადამწყვეტი ფაქტორია.
ირანისტიკის ასწლოვანი ტრადიცია საქართველოში და მთარგმნელობითი ღვაწლი
საქართველოში ირანისტიკის სწავლებას მართლაც საუკუნოვანი ტრადიცია აქვს. ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (თსუ) სპარსული ენა უნივერსიტეტის დაარსებიდან, 1918 წლიდან ისწავლება, რაც ამ უმაღლეს სასწავლებელს ამ საქმეში უფრო ხანგრძლივ გამოცდილებას აძლევს, ვიდრე, მაგალითად, 1934 წელს დაფუძნებულ თეირანის უნივერსიტეტს. 1939 წლიდან თსუ-ში უკვე სპარსული ფილოლოგიის კათედრა არსებობდა, რომელიც დღეს ირანისტიკის კათედრად არის რეორგანიზებული და კავკასიის რეგიონში ერთ-ერთი უძველესია. ამ პროგრამაზე ათწლეულების განმავლობაში არა ერთი პროფესიონალი სპარსული ენის თარჯიმანი და მთარგმნელი სწავლობდა.
ირანისტიკის საბაკალავრო, სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამები დღეს ოთხ ქართულ უნივერსიტეტში (თსუ, ილიაუნი, ქსუ, სუ) ხორციელდება, რაც მოწმობს ამ დარგის მზარდ მოთხოვნასა და პოტენციალზე. სპეციალობის არჩევანს განსაზღვრავს ირანული კულტურისა და ცივილიზაციის ადგილი რეგიონსა და მსოფლიოში, ირანის პოლიტიკური და ეკონომიკური პოტენციალი, აგრეთვე მრავალმხრივი თანამშრომლობის მზარდი პოტენციალი (ტურიზმი, ტრანსპორტი, ვაჭრობა), რაც სპარსული ენის სპეციალისტებზე მოთხოვნის ზრდას განაპირობებს.
საქართველოში ირანისტიკის კურსდამთავრებულთა დასაქმების სფეროები მრავალფეროვანია და მოიცავს: განათლებას, სამეცნიერო-კვლევით ცენტრებს, საჯარო სექტორს, ბიზნესს და, რაც მთავარია, მხატვრული ლიტერატურის მთარგმნელობით საქმიანობას. ირანისტიკის კათედრები და პროგრამები სტუდენტებს უვითარებს არა მხოლოდ ენის სრულყოფილ ცოდნას, არამედ მთარგმნელობითი უნარების პრაქტიკულ ასპექტებს. კერძოდ, კურსდამთავრებულს შეუძლია იმუშაოს როგორც დიპლომატიური მისიის სპარსული ენის თარჯიმანი, ასევე სავაჭრო პალატის ან ტურისტული სააგენტოს თანამშრომელი, სადაც გადამწყვეტია საქმის წარმოებისას სპარსული ენის თარჯიმნის ფუნქციის ეფექტიანად შესრულება. ამ უნარების განვითარებას ემსახურება ირანის ისლამური რესპუბლიკის საელჩოს კულტურის განყოფილების მიერ ორგანიზებული სპარსული ლიტერატურის მთარგმნელთა კონკურსები და ირანისტების ორიგინალური და თარგმნილი წიგნების გამოცემის ხელშეწყობა.
თარგმანის ტრადიცია ირანისტიკული კვლევის ცენტრალური ნაწილია. ქართველი ირანისტებისა და მთარგმნელების ღვაწლი, როგორც კლასიკური, ისე თანამედროვე სპარსული ლიტერატურის თარგმნის საქმეში, უმნიშვნელოვანესია. ირანის ისლამური რესპუბლიკა ცდილობს, სათანადოდ დააფასოს ეს შრომა, რისი დასტურიცაა ქართველი მეცნიერებისა და მთარგმნელებისთვის პრესტიჟული ირანული ჯილდოებისა და პრემიების მინიჭება. ეს ფაქტი ხაზს უსვამს ქართული ირანისტიკის მაღალ საერთაშორისო აღიარებას. წარმატებული კურსდამთავრებულები ხდებიან ქვეყნის მასშტაბით აღიარებული სპარსული ენის მთარგმნელები, რომელთა პროფესიონალიზმი უზრუნველყოფს კულტურული ფასეულობების ადეკვატურ ტრანსფერს.
მთარგმნელობითი კვალიფიკაციის ამაღლება
სპარსული ენის სპეციალისტებზე მოთხოვნის ზრდა, განსაკუთრებით ეკონომიკური საქმიანობით დაკავებული ირანული კომპანიების კონტექსტში, კიდევ უფრო ზრდის იმის აუცილებლობას, რომ საქართველომ მოამზადოს კვალიფიციური სპარსული ენის თარჯიმანი კადრები. ამასთან, საადის ფონდის მიერ გამოცემული უახლესი სახელმძღვანელოები და სასწავლო რესურსები, როგორიცაა „ირანოლოგია“ და „სპარსული ლექსიკის პრაქტიკული გამოყენება“, ხელს უწყობს მთარგმნელობითი საქმიანობისთვის საჭირო საფუძვლის განმტკიცებას.
თარჯიმანი და სამართალწარმოების პროცესი
თარჯიმნით სარგებლობის უფლება არის არა მხოლოდ დაცვის უფლება, არამედ მართლმსაჯულების ჯეროვანი განხორციელების აუცილებელი წინაპირობაც. თარჯიმნის მომსახურებით დაინტერესებულია სამართალწარმოების ყველა მონაწილე, მათ შორის პროკურორი, სამოქალაქო მოსარჩელე და თავად სასამართლოც. თარჯიმნის უფლება ექვემდებარება მხოლოდ ერთ მოთხოვნას. სახელდობრ, იმას, რომ პირმა, რომელსაც არ ესმის სამართალწარმოების ენა, ისარგებლოს თარჯიმნის დახმარებით მიმდინარე სასამართლო სამართალწარმოებისას. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ არაერთხელ განაცხადა, რომ მე-6 მუხლის მე-3 (e) პუნქტი უზრუნველყოფს თარჯიმნის უფასო დახმარებას. თარგმნის მომსახურეობის ხელმისაწვდომობის უფლება არა მხოლოდ სასამართლოში გაკეთებულ ზეპირ განცხადებებზე ვრცელდება, არამედ ნებისმიერ დოკუმენტაციასთან და წინასასამართლო პროცესთან მიმართებაშიც. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ნებისმიერი ბრალდებული, რომელსაც არ ესმის ან ვერ საუბრობს სასამართლოში გამოყენებულ ენაზე, უფლებამოსილია, ისარგებლოს თარჯიმნის მომსახურეობით უფასოდ, ასევე იმ დოკუმენტაციისა თუ განცხადებების შემთხვევაში რომლებიც საჭიროა პროცესისათვის (მათ შორის, თარგმნა სასამართლო ენაზე) ან აუცილებელია მისთვის პროცესის გასაგებად და სამართლიანი სასამართლოსათვის. ამასთან, სასამართლოს მიერ უზრუნველყოფილი თარგმნის მომსახურეობა შესაძლებლობას უნდა აძლევდეს ბრალდებულს, შეიტყოს მის წინააღმდეგ არსებული ბრალის შესახებ, დაიცვას თავი და ამისათვის გააჩნდეს სასამართლოსთვის მოვლენების მისეული ვერსიის მიწოდების შესაძლებლობა.
„დელტას მთარგმნელობითი ჯგუფი“ თანამშრომლობს მაღალკვალიფიციურ სპარსული ენის თარჯიმნებთან, რომლებიც სპეციალიზდებიან როგორც იურიდიული, ტექნიკური და ეკონომიკური, ასევე სამედიცინო და დიპლომატიური ტექსტების თარგმანში. ჩვენი სპარსული ენის სპეციალისტები ფლობენ როგორც თანამედროვე, ასევე კლასიკური სპარსულის სტრუქტურებს და შესანიშნავად ერკვევიან რეგიონის კულტურულ და ტერმინოლოგიურ სპეციფიკაში.
ჩვენი თარჯიმნები უზრუნველყოფენ:
- ზუსტ და შინაარსობრივად თანმიმდევრულ თარგმანს ქართულ, ინგლისურ და სპარსულ ენებს შორის;
- დოკუმენტების ოფიციალურ, ნოტარიულ და სასამართლო თარგმანებს;
- მოლაპარაკებების, ბიზნეს შეხვედრებისა და საერთაშორისო ღონისძიებების ზეპირ თარგმანს (თანმიმდევრული და სინქრონული თარჯიმნობა);
- სპეციალიზებულ ტერმინოლოგიურ მხარდაჭერას სამართლის, ვაჭრობისა და საინვესტიციო დოკუმენტაციის სფეროში.
„დელტას მთარგმნელობითი ჯგუფი“ ერთ-ერთ გამორჩეულ ადგილს იკავებს საქართველოში სპარსული ენის პროფესიული თარგმანის მომსახურების მიმართულებით, რაც განპირობებულია როგორც ხარისხით, ასევე საიმედოობითა და ვადების მკაცრი დაცვით.
დაგვიკავშირდით ნომერზე: 032 2 83 03 63 | +995 557 114 372 | +995 598 46 40 46
ან გვეწვიეთ ოფისში - მის: თბილისი, ბათუმის ქუჩა 3ა.